فهرست مطالب
آمار بازدیدکنندگان

نوشته های با برچسب ‘نکته پزشکی’

تاثير نماز بر آرامش عضلات

بسم الله الرحمن الرحیم


گروهي از نويسندگان مسلمان كوشيده اند، در حركات حين نماز اعم از قيام و قعود و ركوع و سجود جنبه هايي از

نرمش عضلاني و ورزش بدني را بجويند و ان را با نرمش هاي متداول ديگر كه منجر به استراحت و امادگي

عضلاني مي شوند، مقايسه كنند. اما ديدگاه ما به آرامش عضلاني ناشي از نماز، از دريچه ديگري است.

گروهي از نويسندگان مسلمان كوشيده اند، در حركات حين نماز اعم از قيام و قعود و ركوع و سجود جنبه هايي از

نرمش عضلاني و ورزش بدني را بجويند و ان را با نرمش هاي متداول ديگر كه منجر به استراحت و امادگي

عضلاني مي شوند، مقايسه كنند. اما ديدگاه ما به آرامش عضلاني ناشي از نماز، از دريچه ديگري است.
دانش پزشكي امروزه به اثبات رسانده است كه اگر شخصي در ساعت حدود 10 شب بخوابد و حدود 5 صبح از

خواب بيدار شود (يعني حدود 7 ساعت خواب) در ساعت حدود 1 بامداد، در بدن او برخي مواد شيميايي شبه

مورفين كه به عنوان گروهه اندورفين ها و آنكفالين ها نامگذاري شده اند، ترشح مي شوند كه اين مواد اثر مستقيم

بر روي قسمتهاي مختلف بدن از جمله عضلات اسكلتي دارند و منجر به راحتي (RELAXATION) عضلاني، در طول

روز آينده براي فرد مي شوند.(1)
اما چنانچه شخص در ساعت حدود 12 شب بخوابد و صبح روز بعد ساعت 10 صبح از خواب برخيزد (يعني حدود 10

ساعت خواب) اندروفين ها و آنكفالين ها بر خلاف حالت گذشته افزايش ترشح كافي پيدا نمي كنند و در نتيجه اين

امر، سبب مي شود با اين كه اين شخص حدود 3 ساعت بيشتر از شخص قبلي خوابيده است، از آرامش و

استراحت عضلاني به اندازه كافي بهره مند نشود.
و درست به همين علت است كه هر چه خواب انسان بيشتر ادامه پيدا كند و مثلا تا ساعت 10 صبح به درازا بكشد،

احساس خستگي و كوفتگي عضلاني پس از آن بيشتر خواهد بود. (اينجوری فكر كنم بشه تو جامعه گشت و اهل

اينترنت رو شناسايی كرد.  داخل پرانتز خاطره ای به ذهنم رسيد. مدتی پيش خدمت يكی از اهالی ديار معنا

رسيدم. از بزرگوار خواستم كه نصيحتی صرفا برای حقير بكنند كه در جواب فرمودند: شما شبها رو طولانی می

كني،  از بسياری از فيضهای الهی محروم می ماني.  شبها را طولانی نكن.==> تو خود حديث مفصل بخوان از اين

مجمل)
و اما فريضه نماز با اثر درخشان و بي نظيري كه در ايجاد بهداشت خواب دارد (و به جنبه هايي از آن در شماره هاي

گذشته اشاره نموديم) در اين مورد نيز نقش بسيار موثري ايفا مي كند. چرا كه نماز صبح ضمن ايجاد الزام و وجوب

براي سحر خيزي، انسان را خود بخود به سوي يك آرامش عضلاني ناشي از مواد شيميايي درونزاد، سوق مي

دهد.
بزرگان عرصه علم و انديشه مانند استاد مطهري ره نيز برنامه زندگي خود را مبناي خوابيدن در ساعت حدود 10

شب و برخاستن از خواب، حدود نيم ساعت قبل از اذان صبح تنظيم كرده بودند(2) تا از مواهب خدا دادي و بي حد و

حصر نماز، حداكثر فيض و بهره را ببرند.
خوشا به سعادتشان
۱. مبحث فشار خون در حاملگي، تدريس آقاي دكتر عبد الرسول اكبريان-استاد جراحي زنان دانشگاه علوم پزشكي

ايران
۲. طهارت روح (نماز در آثار شهيد مطهري)-خاطره آقاي علي لاريجاني


40 نكته پزشكي پيرامون نماز
دكتر مجيد ملك محمدي


و به بركت صلوات بر محمد و آل محمد
التماس دعا
يا علي

 

تاثير نماز بر بيماري افسردگي

بسم الله الرحمن الرحيم

تاثير نماز بر بيماري افسردگي

دانش پزشكي ظرف چند دهه اخير موفق به اكتشاف مهمي پيرامون خواب شده است و ان كشف بخش مهمي در

طول خواب انسان به نام خواب REM بوده است. پس از آنكه حدود 45 دقيقه از به خواب رفتن انسان گذشت،

مرحلهREM آغاز مي شود و به مدت كوتاهي حدود 10 تا 15 دقيقه ادامه مي يابد.
در طول مرحله REM از خواب، به طرز اسرار آميزي تمام عضلات اسكلتي بدن از كار مي افتد و شخص كاملا بي

حركت مي شود. و نوار مغزي شخص به جاي حالت خواب، حالت بيداري كامل را نشان مي دهد. بطوريكه در اين

حالت مغز از فعاليت بالايي برخوردار است.
در طي REM درجه حرارت بدن و ضربان قلب به طور غير منتظره بالا مي رود و حركات سريعي در چشمان فرد ديده

مي شود كه وجه تسميه اين مرحله نيز مي باشد (مرحله حركات سريع چشم RAPID EYE MOVMENT) و چنانچه

شخص را در اين حالت بيدار كنيم به احتمال بسيار قوي ابراز مي كند كه در حال خواب ديدن بوده است.
مرحله REM پس از 10 تا 15 دقيقه متوقف مي شود و پس از آن در طول خواب و به طور دوره اي و بطور منظم

تكرار مي شود. با اين وجود كل دوران REM در طول يك خواب 8 ساعتي در اشخاص طبيعي 90 دقيقه خواهد بود و

قسمت اعظم ان در ساعات نزديك صبح بوقوع مي پيوندد.
امروزه دانش پزشكي به اثبات رسانده است كه در بيماري افسردگي يكي از تظاهرات مهم، افزايش يافتن طول

خواب REM نسبت به ميزان طبيعي است. بطوريكه شخص افسرده به ميزاني بيش از ساير اشخاص خواب مي

بيند. يعني زمان بيشتري را در مرحله REM بسر مي برند.
از اين جهت يك مبناي مهم در توليد داروهاي ضد افسردگي ايجاد داروهايي است كه كاهش دهنده مرحله REM

خواب باشند. (از جمله داروهاي افسردگي 3 حلقه اي)
علاوه بر اين يك روش درماني جديد براي بيماران افسرده، بيدار نگه داشتن انها براي كاهش ميزان REM مي باشد.

زمان نماز صبح كه در سوره مباركه اسراء با عنوان (( ان قران الفجر كان مشهودا)) از ان نام برده شده است و مورد

تاكيد فراوان مي باشد. بگونه اي قرار گرفته است كه سبب كاهش دادن قابل ملاحظه ميزان خواب REM در

اشخاص مي شود. چرا كه خوانديد قسمت اعظم خواب REM در حوالي صبح بوقوع مي پيوندد و چنانچه شخص

خود را ملزم به بيداري صبح گاهي كند در حقيقت جلوي ورود خود به مرحله قابل توجهي از خواب REM را گرفته

است.

از اين جهت بيداري صبحگاهي براي نماز خود به تنهايي مي تواند به عنوان واكسني در پيشگيري از افسردگي و

حتي دارويي در درمان افسردگي مطرح باشد.

لازم به توضيح است كه خواب REM در حد تعادل براي سلامت و رفع خستگي لازم است اما زيادي ان منجر به

مشكلات مختلف از جمله افسردگي مي شود و نقش نماز بعنوان متعادل كننده ميزان REM مطرح است.


و به بركت صلوات بر محمد و ال محمد
التماس دعا
يا علي


تاثیر نماز بر بهداشت خواب

بسم الله الرحمن الرحیم


هر انسان طبیعی در حدود یک سوم عمر خود را در خواب به سر می برد و تاثیر خواب بر روان و جسم انسان از دانسته های مسلم علم پزشکی است. بطوریکه امروزه تغییرات خواب انسان از پیش آگهی های مهم و قابل توجه در زمینه ابتلا به بیماریها به حساب می آید.
به عنوان مثال در اشخاص مبتلا به افسردگی میزان خواب به نحو چشمگیری افزایش و یا به ندرت کاهش پیدا می کند. تغییرات خواب انسان در بیماریهای جسمی نیز بسیار چشمگیر است بخصوص اگر تاثیر ناراحتیهای روان انسان بر جسم او را در نظر داشته باشیم و به یادآوریم که بیش از 60 درصد مراجعه کنندگان به بیمارستانهای عمومی در واقع از یک مشکل روانی رنج می برند. به این ترتیب ایجاد بهداشت خواب در واقع یک رکن مهم بهداشت روانی و جسمی به حساب می آید و هر عاملی که در تنظیم بهداشت خواب موثر باشد پیشگیری کننده و حتی درمانگر بسیاری از بیماریهای جسمی و روانی است.
امروزه نخستین اصلی که در ایجاد بهداشت خواب توسط جدیدترین منابع علمی توصیه می شود (( بیدار شدن هر صبح سر یک موقع مشخص از خواب است.))*
یک نگاه کلی به جداول اوقات شرعی نشان می دهد که وقت نماز صبح در تمام طول سال با در نظر گرفتن تغییرات ناشی از حرکات وضعی و انتقالی زمین زمان ثابتی است و اقامه کننده نماز صبح با برخاستن پس از اذان در واقع اساسی ترین گام را در جهت رعایت بهداشت خواب و در نتیجه آن سلامت بدنی و تعادل روانی برداشته است.
در این مورد در شماره های بعدی باز هم سخن خواهیم گفت….

* ترجمه فارسی روانپزشکی کاپلان- سادوک. دکتر نصرت الله پور افکاری- جلد سوم ص 111

عطر نماز رو تو دعاهاتون فراموش نکنیدا.



به برکت صلوات بر محمد و ال محمد
التماس دعا
یا علی


تاثیر نماز بر بیماری فشار خون

بسم الله الرحمن الرحيم


افزايش فشار خون يكي از شايعترين دلايل مراجعه به پزشك در سرتاسر دنياست. بعنوان مثال يكي از جديدترين آمارها، در ايالات متحده امريكا، شايعترين بيماري كه افراد ناگزر به استفاده از دارو، مي كند افزايش فشار خون ذكر كرده است(1)، به علت عوارض خطرناك و متعددي كه اين بمياري در بسياري از اعضاي بدن از جمله قلب و مغز و كليه و چشم و … دارد، سعي و اهتمام فراواني در دانش پزشكي براي پيشگيري و كنترل اين بيماري در پيش گرفته شده است.
در تمامي منابع معتبر علمي، براي پيشگيري از ابتلا به افزايش فشار خون و همچنين كنترل تعداد زيادي از بيماران كه افزايش فشار خوني در حد خفيف يا متوسط دارند، رعايت برخي اصول و استفاده از درمانهاي غير دارويي توصيه مي شود. درمانهاي غير دارويي ضمن آنكه هزينه چنداني را بر بيمار تحميل نمي كنند در پايين آوردن فشار خون و ممانعت از بروز و پيشرفت آن موثرند.(2)
از جمله چهار درمان اوليه و بسيار مهم غير دارويي كه در منابع جديد علمي براي كنترل فشار خون مورد توجه قرار مي گيرند، عبارتند از:
۱. كاهش دادن اضطراب و استرس ها
۲. كاهش يا عدم مصرف الكل
۳. كم كردن وزن
۴. انجام ورزش هاي سبك بطور منظم در شبانه روز
اما با توجه به نقش بسيار مهمي كه نمازهاي واجب يوميه، در ايمن كردن انسان در مقابل استرس ها و مشكلات گوناگون زندگي ايفا مي كنند (از جمله تاثير نماز بر اضطراب كه در شماره هاي بعدي مورد توجه قرار خواهند گرفت) و نيز با توجه به الزامي كه نماز به شخص نمازگزار مبني بر عدم مصرف مشروبات الكي مي دهد، مي توان اين امر را قدم موثري در پيشگيري و كنترل فشار خون تلقي كرد.
از طرفي با حركات موزون قيام و قعود و ركوع و سجود منظمي توام است كه قابل مقايسه كامل با يك نرمش سبك روزانه مشابه آنچه كه در درمانهاي غير دارويي فشارخون توصيه مي شود، ميباشد. همچنين اگر به ياد آوريم كه مسلمان نمازگزار رو به قبله مكتبي نماز مي خواند كه خداي آن مكتب از پرخوري و شكمبارگي بيزار است و مثلا عالمان فربه و چاق را دشمن مي انگارد(3) متوجه خواهيم شد كه هر چهار درمان غير دارويي مذكور، براي كنترل و پيشگيري افزايش فشار خون، در وراي احكام نوراني نماز نهفته است. هر چند كه ما در ادامه مباحث 40 نكته پزشكي پيرامون نماز، اشارات ديگري در اين مورد خواهيم داشت و في المثل پيرامون تاثير نماز بر احساس امنيت رواني سخن خواهيم گفت.

************************

۱. طب داخلي واشنگتن، ترجمه فارسي، ص 80
۲. همان منبع، ص 85
۳. معراج السعاده، عالم رباني ملا احمد نراقي ره-ص235

40 نكته پزشكي پيرامون نماز
دكتر مجيد ملك محمدی
و به برکت صلوات بر محمد و آل محمد
التماس دعا
يا علی